Alles klopt en toch beweegt er niets
Wat houdt jouw team tegen?
De strategie klopt. De doelen zijn helder. De rollen zijn verdeeld en de mensen zijn deskundig. Op papier is alles geregeld. En toch blijven besluiten liggen. Wordt verantwoordelijkheid doorgeschoven. Werken collega’s langs elkaar heen. En groeit de frustratie, terwijl niemand precies benoemt wat er aan de hand is.
Je ziet het aan kleine dingen. Een besluit dat voor de derde keer op de agenda staat. Een collega die tijdens het overleg instemt, maar vervolgens niets in beweging zet. Een stilte die valt zodra je vraagt of iedereen achter de gemaakte afspraken staat. Iedereen lijkt akkoord. Maar de uitvoering blijft achter.
Als de structuur klopt en de mensen capabel zijn, maar de samenwerking stagneert, is het tijd om verder te kijken dan wat er op papier staat. Want vaak zit het probleem niet in wat het team moet doen, maar in wat er tussen mensen gebeurt.
Wat er gezegd wordt, is niet altijd wat er speelt
In veel teams lopen twee gesprekken naast elkaar. Het eerste gaat over doelen, planning, verantwoordelijkheden en resultaten. Dat gesprek wordt gevoerd tijdens vergaderingen en staat netjes vastgelegd in actiepunten en verslagen.
Het tweede gesprek gaat over irritatie, teleurstelling, onderling wantrouwen en verschillen van inzicht. Dat gesprek vindt plaats op de gang, onderweg naar huis of in een appgroep waar niet iedereen bij zit. Daar wordt wél gezegd wat mensen werkelijk denken.
De leidinggevende vraagt om feedback en krijgt beleefdheid terug. Medewerkers stemmen in met een besluit waar ze twijfels bij hebben. Collega’s ergeren zich aan elkaars gedrag, maar spreken elkaar er niet op aan. Niet omdat er niets speelt, maar omdat mensen niet weten hoe de ander zal reageren. Of omdat ze inmiddels hebben geleerd dat het toch weinig oplevert om iets bespreekbaar te maken. Ondertussen verdwijnt de energie uit de samenwerking.
Mensen doen wat er van hen gevraagd wordt, maar nemen minder initiatief. Verantwoordelijkheid wordt doorgeschoven. Besluiten worden opnieuw besproken en de leidinggevende moet steeds vaker bijsturen. Wat niet wordt uitgesproken, verdwijnt niet. Het gaat ondergronds en beïnvloedt het gedrag van het hele team.
Waarom deskundige mensen elkaar toch in de weg kunnen zitten
Een team kan bestaan uit mensen met alle benodigde kennis, ervaring en kwaliteiten en tóch onvoldoende functioneren. Dat komt doordat mensen niet alleen verschillen in wat ze kunnen, maar ook in wat hen drijft.
De ene collega wil duidelijkheid, structuur en afspraken die worden nagekomen. De andere wil snelheid, resultaat en ruimte om zelf beslissingen te nemen. Een derde vindt draagvlak en onderlinge verbinding essentieel. En weer iemand anders stelt kritische vragen omdat die eerst wil begrijpen of de gekozen richting wel klopt.
Al die kwaliteiten zijn waardevol.
Maar als teamleden elkaars drijfveren niet begrijpen, kunnen juist die kwaliteiten botsingen veroorzaken. Wat de één daadkracht noemt, ervaart de ander als doordrammen. Wat de één zorgvuldig vindt, ziet de ander als vertraging. Wat voor de één verbindend is, voelt voor de ander als het vermijden van een noodzakelijke beslissing. Vervolgens ontstaan er oordelen over elkaar.
Hij neemt altijd de leiding. Zij maakt alles ingewikkeld. Hij denkt alleen aan resultaat. Zij durft nooit ergens iets van te zeggen. Voor je het weet, gaat het niet meer over het gedrag dat je samen wilt verbeteren, maar over wat er volgens jou mis is met de ander. Daarmee verdwijnt de ruimte om nieuwsgierig te blijven, verschillen te benutten en samen verantwoordelijkheid te nemen. Je hoeft niet hetzelfde te denken of op dezelfde manier te werken om goed samen te werken. Je moet wel begrijpen wat de ander drijft en afspraken kunnen maken over hoe je met die verschillen omgaat. Teamcoaching Profile Dynamics
Een nieuwe structuur lost de onderstroom niet op
Wanneer een team vastloopt, is de eerste reactie vaak om nieuwe afspraken te maken. Er komt een strakker overleg, een nieuwe taakverdeling of een teamdag waarop iedereen uitspreekt hoe het voortaan beter moet.
Dat kan nuttig zijn. Heldere doelen, rollen en verantwoordelijkheden zijn noodzakelijk. Maar ze lossen geen gebrek aan vertrouwen op. Ze maken onuitgesproken irritaties niet vanzelf bespreekbaar en zorgen er niet voor dat collega’s elkaar ineens durven aan te spreken. Daarom zie je na een inspirerende teamdag soms hetzelfde patroon terugkeren.
De afspraken zijn helder. De intenties zijn goed. Toch vallen mensen onder druk terug in hun vertrouwde gedrag. De ene collega neemt opnieuw het initiatief over. De ander trekt zich terug. Een derde probeert de harmonie te bewaren en spreekt zich niet uit. En de leidinggevende gaat opnieuw compenseren om het werk gedaan te krijgen
De conclusie lijkt dan dat het team niet wil veranderen. Maar misschien heeft het team vooral nog onvoldoende inzicht in wat de samenwerking belemmert en wat nodig is om dat patroon te doorbreken. Zolang je alleen afspraken maakt over de bovenlaag, blijft de onderliggende dynamiek buiten beeld. Precies daar laat je kansen liggen.
Maak zichtbaar wat de samenwerking beïnvloedt
Bij NextSteps kijken we verder dan de zichtbare samenwerking. We onderzoeken wat mensen drijft, hoe verschillen doorwerken in het dagelijks gedrag en wat dat betekent voor de samenwerking en de resultaten. Daarbij zetten we Profile Dynamics in.
Profile Dynamics maakt drijfveren en waardensystemen inzichtelijk. Het helpt teamleden begrijpen waarom zij bepaalde keuzes maken, waar hun voorkeuren liggen en waarom collega’s soms heel anders naar dezelfde situatie kijken. Dat levert meer op dan herkenning in een profiel.
Het geeft een team een gezamenlijke taal om verschillen te bespreken zonder elkaar direct te veroordelen. Irritaties worden onderzoeksvragen. Verschillende perspectieven worden zichtbaar. Kwaliteiten die elkaar eerder in de weg zaten, kunnen elkaar juist gaan aanvullen. We onderzoeken bijvoorbeeld:
- Welke drijfveren zijn sterk aanwezig in het team en welke krijgen minder ruimte?
- Waar versterken de verschillen elkaar en waar veroorzaken ze spanning?
- Wat gebeurt er wanneer het team onder druk staat?
- Welke patronen belemmeren besluitvorming, eigenaarschap en aanspreekbaarheid?
- Wat vraagt dit van de individuele teamleden én van het leiderschap?
Profile Dynamics is daarbij geen etiket waarmee je collega’s in een hokje plaatst. Het is een hulpmiddel om gedrag beter te begrijpen en het gesprek te voeren over wat nodig is om effectief samen te werken. Want inzicht zonder ander gedrag verandert weinig.
Van inzicht naar ander gedrag en betere resultaten
In de teamcoaching van NextSteps vertalen we inzichten uit Profile Dynamics naar de dagelijkse praktijk. We blijven niet hangen in de vraag wie welke drijfveer heeft. We onderzoeken wat de verschillen betekenen voor jullie samenwerking en welke keuzes nodig zijn om als team verder te komen. Dat vraagt om drie concrete stappen.
- Begrijpen wat mensen drijft. Teamleden krijgen inzicht in hun eigen drijfveren en leren de voorkeuren van collega’s beter herkennen. Daardoor ontstaat ruimte om gedrag anders te interpreteren en verschillen productief te benutten.
- Bespreekbaar maken wat vastloopt. We brengen terugkerende patronen en onderlinge spanningen op tafel. We onderzoeken wat er niet wordt uitgesproken, waar verwachtingen botsen en welke gesprekken nodig zijn om verder te komen. Niet om schuldigen aan te wijzen, maar om verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen gedrag en de gezamenlijke samenwerking.
- Vertalen naar concrete afspraken en gedrag. Wat betekent dit voor de manier waarop jullie besluiten nemen? Hoe spreken jullie elkaar aan? Wie neemt waarvoor verantwoordelijkheid? En wat doen jullie wanneer de druk toeneemt en oude patronen dreigen terug te keren?
Zo verbinden we inzicht aan gedrag, en gedrag aan resultaat. Het doel is niet dat iedereen hetzelfde wordt. Het doel is dat mensen elkaars verschillen begrijpen, elkaar aanspreken en hun kwaliteiten gezamenlijk inzetten om de doelen te bereiken.
Dat is het moment waarop teamontwikkeling zichtbaar wordt in het dagelijks werk.
De verantwoordelijkheid van de leidinggevende
Als leidinggevende hoef je niet ieder probleem zelf op te lossen. Je bent wel verantwoordelijk voor de ruimte waarin het team leert samenwerken. Dat betekent dat je niet alleen stuurt op doelen, planning en resultaten, maar ook aandacht geeft aan de manier waarop mensen met elkaar omgaan.
Welke patronen houd je onbedoeld zelf in stand? Welke gesprekken stel je uit? Waar neem je verantwoordelijkheid over die bij het team hoort? En welk gedrag tolereer je, terwijl het de samenwerking belemmert? Die vragen zijn niet altijd gemakkelijk. Maar ze zijn wel noodzakelijk. Want als een team leert om verschillen bespreekbaar te maken, verantwoordelijkheid te nemen en elkaar aan te spreken, verandert niet alleen de onderlinge samenwerking. Ook de rol van de leidinggevende verandert.
Er ontstaat meer eigenaarschap. Besluiten worden duidelijker. Problemen komen eerder op tafel en de energie kan weer naar het gezamenlijke doel.
Een team gaat niet beter samenwerken doordat iedereen harder zijn best doet. Het gaat beter samenwerken wanneer mensen begrijpen wat hen drijft, verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag en afspraken maken die ze ook daadwerkelijk nakomen.
Loopt jouw team vast terwijl alles op papier klopt?
Dan is het tijd om niet nóg een afspraak toe te voegen, maar te onderzoeken wat de samenwerking werkelijk belemmert.
Met teamcoaching en Profile Dynamics van NextSteps maken we de drijfveren en patronen in jullie team zichtbaar. We maken bespreekbaar wat vastloopt en vertalen de inzichten naar concreet gedrag, heldere afspraken en een samenwerking die bijdraagt aan jullie organisatiedoelen. Niet met een standaardoplossing, maar met aandacht voor jullie team, jullie vraagstuk en het resultaat dat jullie willen bereiken.
Wil je onderzoeken wat er in jouw team speelt en welke volgende stap nodig is?