Wat drijfveren zichtbaar maken in teams
Alle kwaliteiten zijn aanwezig en toch stagneert het team.
Je hebt een team met kwaliteit. Mensen die hun vak verstaan, die betrokken zijn, die willen en toch komt er minder uit dan erin zit. De vergaderingen duren lang en leveren weinig op. Besluiten worden genomen en daarna alsnog bevraagd in de wandelgangen. Er wordt hard gewerkt en de resultaten blijven achter bij wat je verwacht.
Vraag je wat er aan de hand is, dan krijg je geen scherp antwoord. Mensen zeggen dat het “wel goed gaat” of dat het “druk is”. Niemand kan benoemen waar het precies op stokt, en juist dat maakt het taai.
Waar de energie weglekt
Feedback landt niet. Iemand geeft een signaal af en het komt niet binnen, of het komt zo binnen dat de ander dichtklapt. De volgende keer wordt het signaal niet meer gegeven. Irritaties blijven onuitgesproken. Ze verdwijnen niet, ze verplaatsen zich naar het gesprek na afloop, met twee of drie mensen, met de deur dicht. Misverstanden stapelen zich op. De een vindt dat er te lang wordt overlegd, de ander vindt dat er te snel wordt doorgedrukt. Beiden hebben gelijk vanuit hun eigen kader, en precies daarover praten ze niet.
De leidinggevende voelt het en gaat harder trekken. Meer sturing, meer afspraken, meer aandacht voor de planning. De onderstroom blijft ondertussen onaangeroerd, en dus blijft de stagnatie.
Waarom de gebruikelijke aanpak hier niet helpt
Een teamdag met een mooi programma raakt de bovenlaag. Mensen lachen, er ontstaat even lucht, en twee weken later is het patroon terug. De dag ging over samenwerken, niet over wat mensen werkelijk drijft. Nieuwe afspraken werken alleen als de oude afspraken om een inhoudelijke reden niet werden nagekomen. Vaak is dat niet zo. Vaak werd de afspraak nooit gedragen, omdat hij botste met iets wat voor iemand van binnen zwaarder woog dan de afspraak zelf. Een persoonlijkheidstest levert een rapport op dat mensen interessant vinden en daarna opbergen. Er komt inzicht, er komt geen gesprek. Zonder gezamenlijke taal blijft het bij een plaatje van een individu. En dan is er de aanpak van harder duwen. Meer tempo, hogere doelen, strakkere monitoring. Bij een team dat stagneert in de onderlaag zorgt dat voor extra spanning bovenop de spanning die er al was.
Wij vertragen op het moment dat anderen versnellen. Niet omdat het zachter is, maar omdat je alleen in de vertraging ziet wat er werkelijk speelt.
Wat het kost als het zo blijft
Mensen gaan hun energie ergens anders investeren. Eerst in hun eigen taken, daarna in hun eigen loopbaan. De beste mensen vertrekken het eerst, want zij hebben keuze. Wat achterblijft is een team dat nog meer moeite heeft om de beweging op gang te krijgen. En de leidinggevende die het moedige gesprek blijft uitstellen, bevestigt zonder woorden dat het hier niet de bedoeling is om dingen uit te spreken. Wie niet kiest, laat kiezen. In dit geval kiest de cultuur.
Drijfveren maken de onderstroom bespreekbaar
Gedrag is het topje. Eronder zitten drijfveren: wat iemand belangrijk vindt, waar iemand energie van krijgt, waar iemand zich aan ergert zonder dat goed te kunnen uitleggen.
Profile Dynamics is gebaseerd op het gedachtegoed van professor Clare W. Graves en onderscheidt zeven drijfveren, elk met een eigen kleur. Ieder mens heeft alle zeven drijfveren in zich, alleen de mate verschilt. Er is geen goed of fout en geen waardeoordeel, elke drijfveer heeft kwaliteiten en valkuilen.
De 7 drijfveren
Elke verander- of ontwikkelvraag begint met helderheid:
- Paars staat voor: Veiligheid en geborgenheid, voor verbondenheid met de groep en voor tradities die houvast geven.
- Rood staat voor: Daadkracht, doorpakken en invloed. Hier zit de energie om te handelen en knopen door te hakken.
- Blauw staat voor: Orde, structuur, duidelijkheid en afspraken die worden nagekomen.
- Oranje staat voor: Prestatie, competitie en resultaat. Willen is kunnen.
- Groen staat voor: Harmonie, aandacht voor mensen en samenwerking.
- Geel staat voor: Vrijheid, kennis, begrijpen en analyseren. Eerst doorgronden, dan bewegen.
- Turkoois staat voor: Het grotere geheel, voor betekenis en voor de samenhang tussen mens, organisatie en wereld.
Zodra deze taal er ligt, verandert het gesprek. “Jij houdt alles op” wordt “Jij wilt het eerst begrijpen en ik wil vooral beginnen”. Hetzelfde verschil, een heel ander gesprek.
Expressie en Weerstand
Een profiel laat twee dingen zien. Expressie geeft aan waar jouw energie vandaan komt, welke drijfveren je vanzelf inzet.
Weerstand geeft aan welke doorgeslagen uitingen van kleuren jou energie kosten. Iemand met weinig tolerantie voor doorgeslagen blauw raakt uitgeput van procedures die hun doel voorbij zijn. Iemand met weerstand tegen doorgeslagen rood klapt dicht bij een besluit dat over hem heen wordt genomen.
Daar zit vaak de kern van de spanning in een team. Niet in de mensen, wel in de botsing tussen wat de een geeft en wat de ander niet verdraagt.
Van verschillende profielen naar één teamprofiel
De individuele profielen vertalen we naar een teamprofiel. Daarin wordt zichtbaar welke drijfveren sterk vertegenwoordigd zijn, welke nauwelijks aanwezig zijn en waar de kans op wrijving zit.
Een team vol oranje en rood haalt targets en vergeet de borging. Een team vol blauw en groen houdt het netjes en prettig en mist de scherpte om echt te kiezen. Ontbreekt geel, dan wordt er weinig bevraagd. Ontbreekt turkoois, dan verdwijnt het zicht op het grotere geheel.
Zo wordt wrijving logisch verklaarbaar en daarmee bespreekbaar zonder verwijt. Dat is het moment waarop feedback ineens wel aankomt.
Drijfveren ‘voorspellen’ gedrag, zij zijn geen etiket
Drijfveren voorspellen gedrag, ze bepalen het niet. Profile Dynamics is geen hokjesmodel en geen competentietest, het zegt niets over wat iemand kan. Het is een taal om over de onderstroom te praten. Wie die taal gebruikt als etiket, maakt er een trucje van. “Typisch geel weer” is het einde van het gesprek, terwijl het gesprek juist moet beginnen. Daarom maakt de begeleiding het verschil. Wij werken met gevoelens en emoties onder de communicatie, op drie lagen tegelijk: het individu, het team en de organisatie. Daar waar veel trajecten stoppen, gaan wij door.
De onderbouwing is er ook. Profile Dynamics is gebaseerd op zes jaar onderzoek door de Rijksuniversiteit Groningen en goedgekeurd door de COTAN, de onafhankelijke commissie van het Nederlands Instituut van Psychologen. De vragenlijst is betrouwbaar, consistent en stabiel over tijd.
Hoe wij ermee werken
In Teamcoaching met Profile Dynamics starten we met kennismakingsgesprekken met de manager en de teamleden. Daarna vult iedereen de digitale vragenlijst in en bespreken we het persoonlijke profiel in een individueel gesprek, zodat bewustzijn en eigenaarschap er al zijn voordat het team samenkomt. Vervolgens bouwen we het teamprofiel en werken we vier dagdelen met het team aan drijfveren, patronen en afspraken. Volledig binnen jullie eigen context, met jullie eigen voorbeelden.
Via de Profile Dynamics app blijft het geleerde leven in het dagelijks werk. Ontwikkeling wordt dan geen project, maar fundament.
“Dankzij Profile Dynamics spreekt ons team nu dezelfde taal over drijfveren en talenten. De drempel om feedback te geven is verlaagd en de samenwerking is merkbaar verbeterd”, zegt Marco daarover.
Wat wij beloven is dat feedback landt en verbindt, dat energie terugkomt en dat ontwikkeling blijft.
Wat drijft jouw team?
Stagnatie in een team is zelden een kwestie van te weinig kwaliteit of te weinig inzet. Het is een kwestie van mensen die zichzelf en elkaar niet werkelijk kennen.
Weet jij wat jouw team werkelijk drijft, en wat er onder de oppervlakte niet wordt uitgesproken? Als je dat antwoord niet scherp hebt, is dat het beginpunt. Neem contact op voor een kennismakingsgesprek en we kijken samen wat er in jullie team in beweging wil komen.